บทความ - 00209 : ใครผิด หรือ อะไรผิด ?

ใครผิด หรือ อะไรผิด ?

โดย นพ.เกรียงศักดิ์

หลักการอย่างหนึ่งสำหรับนักบริหาร สอนไว้ว่า เมื่อเกิดปัญหาใด ๆ ในงาน อย่าเพิ่งถามหาว่า "ใครผิด" แต่จงค้นหาว่า มี"อะไรผิด"

คุณโสภณ สุภาพงษ์ เล่าไว้ในหนังสือชื่อ"แรงดลใจแห่งชีวิต"ว่า ก่อนที่ท่านจะเข้าไปบริหารบางจาก ปัญหาหนึ่งของโรงกลั่นน้ำมันบางจากคือ มักจะเกิดไฟไหม้ในโรงงานบ่อย ๆ ทำให้ต้องหยุดผลิตน้ำมัน เกิดผลเสียหายตามมามากมาย เมื่อเริ่มเข้าไปบริหาร ท่านบอกกับพนักงานบางจากทุกคนว่า "หากเกิดไฟไหม้ในโรงงานอีก สิ่งที่ผมไม่อยากรู้มากที่สุดคือชื่อคนทำ แต่อยากรู้ว่ามันเกิดขึ้นได้อย่างไร และทำอย่างไรมันจะไม่เกิดขึ้นอีก" และในที่สุดท่านบอกว่า โรงกลั่นน้ำมันบางจากไม่เคยเกิดไฟไหม้ในอีกเลย

การบริหารแบบค้นหาว่า"ใครผิด" อาจจะได้คนที่ผิดจริงที่ปลายเหตุ หรือเพียงแพะรับบาปของระบบมาคนใดคนหนึ่งเท่านั้น เป็นการง่ายต่อการจบปัญหาแบบตัดปัญหา และอาจไม่ได้แก้ปัญหาจริง ๆ แต่การค้นหาว่ามี"อะไรผิด" จะทำให้เราแตกแขนงความคิดได้มากมาย นำไปสู่การแก้ปัญหาที่ที่แท้จริงและยั่งยืนกว่า

จะดีแค่ไหน หากเมื่อเจอกับปัญหาใด ๆ ในชีวิต เราจะมองหาว่า มี"อะไรผิด" ก่อนที่จะมองหาว่า"ใครผิด"
พ่อที่มีลูกผลการเรียนตกต่ำจากที่เคยเป็นเด็กเรียนดี อาจไม่ใช่เป็นเพราะลูกใฝ่ต่ำ จึงทำตัวเหลวไหล แต่อาจเป็นเพราะ
- ระบบการศึกษาไทยมันล้มเหลวน่าเบื่อ
- ลูกมีปัญหากับเพื่อน ๆ
- ความสัมพันธ์ในครอบครัวไม่อบอุ่น
- ลูกขาดเป้าหมายที่ชัดเจนในชีวิต
- ฯลฯ

ปัญหาที่เกิดในการใช้ชีวิตคู่แบบสามีภรรยา การจบปัญหาแบบต่างคนต่างพูดว่า "เธอนั้นแหละเป็นคนผิด" มีให้พบเห็นเยอะแยะมากมาย จนอาจมองข้ามสาเหตุที่แท้จริง ของปัญหา ยกตัวอย่างเช่น
- เพราะการเงินฝืดเคือง เรื่องไม่เป็นเรื่องก็กลายเป็นเรื่องจนได้
- มีปัญหาจากที่ทำงาน แต่มาพาลที่บ้าน
- ก่อนแต่งงานแย่งกันเป็นผู้ให้ หลังแต่งแย่งงานกันเป็นผู้รับ
- ฯลฯ

เมื่อหันมามองการเมืองไทย แทนที่จะก่นด่านักการเมืองไปวัน ๆ ว่า ฝ่ายค้านแย่ รัฐบาลเลว หากนั่งใคร่ครวญซักนิด เราอาจเข้าใจที่มาของการเมืองแบบนี้ ด้วยจากหลายสาเหตุ อาทิเช่น
- ปัญหาจากระบบอุปถัมภ์แบบไทย ๆ
- ปัญหาระบบประชาธิปไตยที่ไม่ยอมกระจายอำนาจ
- ความไร้ประสิทธิภาพของระบบราชการ
- ฯลฯ

ทั้งหมดที่ว่ามา ผมไม่ได้หมายความว่า โลกนี้สังคมนี้ จะไม่มีคนผิดหรอกนะครับ เพียงแต่อยากบอกว่า คนที่เราบอกว่าเขาผิด แท้จริงเขาอาจเป็นเพียงปลายเหตุของปัญหา ที่มีต้นเหตุที่ซับซ้อนมากมาย รอให้เราค้นหาและแก้ไข

แต่หากอ่านมาจนถึงบรรทัดนี้ยังงง ๆ ว่า "ใครผิด" หรือ "อะไรผิด" มันคืออะไรกันแน่ และผมตั้งใจจะบอกอะไร ก็อย่าเพิ่งโทษว่า ผมผิด และเขียนไม่ได้เรื่องเลยนะครับ ลองค้นหากันก่อนดีกว่าว่ามี "อะไรผิด" เป็นแบบฝึกหัดบทแรก (ฮา) - - - - -

ที่มา http://www.budpage.com/bw19.shtml

ต่อย เวตาล [ 2004-11-09 10:29:02 ]