บทความ - 00258 : รายงานพิเศษ : คิดถึง "สืบ นาคะเสถียร" ในวันคุ้มครองโลก!!

รายงานพิเศษ : คิดถึง "สืบ นาคะเสถียร" ในวันคุ้มครองโลก!!

โดย ผู้จัดการออนไลน์ 22 เมษายน 2548 11:26 น.

อมรรัตน์ ล้อถิรธร...รายงาน

แม้ว่าวันคุ้มครองโลก(Earth Day) 22 เม.ย.ของทุกปี จะถือกำเนิดขึ้นตั้งแต่ปี 2513 ที่ประเทศสหรัฐฯ แต่สำหรับเมืองไทย เริ่มพูดถึงวันคุ้มครองโลกเป็นครั้งแรกเมื่อปี 2533 หลัง "สืบ นาคะเสถียร" กระทำอัตวินิบาตกรรม หลังจากนั้นอาจารย์-นักศึกษา 16 สถาบันก็ได้ร่วมกันจัดงานวันคุ้มครองโลกเพื่อรณรงค์ให้คนไทยเห็นความสำคัญของป่าอนุรักษ์ และตระหนักถึงวิกฤตการทำลายสัตว์ป่าและป่าไม้ในประเทศไทย ท่ามกลางกระแสตื่นตัววันคุ้มครองโลกที่ดูบางเบาในปีนี้ ผู้จัดการออนไลน์ ขอรำลึกถึง "สืบ นาคะเสถียร" ด้วยรายงานพิเศษชิ้นนี้ ที่หวังใจไว้เล็กๆ ว่า อาจจะช่วยจุดประกายให้สังคมไทยใส่ใจสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะผืนป่าและสัตว์ป่ามากขึ้น...


สืบ นาคะเสถียร เกิดเมื่อวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2492 ที่ตำบลท่างาม อำเภอเมือง จังหวัดปราจีนบุรี บิดาเป็นอดีตผู้ว่าราชการจังหวัดปราจีนบุรี นายสลับ นาคะเสถียร มารดาคือ นางบุญเยี่ยม นาคะเสถียร สืบเป็นพี่ชายคนโต มีน้องชาย 1 คน และน้องสาว 1 คน ในวัยเด็ก สืบช่วยแม่ทำนาโดยไม่เคยปริปากบ่น ส่วนเรื่องเรียนก็มีผลการเรียนดีมาตลอด

สืบ นาคะเสถียร เรียนจบปริญญาตรีคณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ระหว่างเรียน เป็นที่ทราบดีว่า สืบมีใจรักศิลปะ มีมนุษยสัมพันธ์ดี มีระเบียบแบบแผนในการดำเนินชีวิต หลังเรียนจบ เริ่มงานแรกที่ส่วนสาธารณะ ของการเคหะแห่งชาติ หลังจากนั้นได้เรียนต่อระดับปริญญาโท สาขาวนวัฒน์วิทยา คณะวน-ศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เมื่อเรียนจบ ได้เริ่มชีวิตข้าราชการ ในตำแหน่งพนักงานป่าไม้ตรี กองอนุรักษ์สัตว์ป่า กรมป่าไม้ เมื่อปี 2518 หลังทำงานได้ 3-4 ปี สืบได้ทุนไปเรียนระดับปริญญาโท สาขาอนุรักษ์ ที่มหาวิทยาลัยลอนดอน ประเทศอังกฤษ เมื่อสำเร็จกลับมา ได้รับตำแหน่งหัวหน้าเขตห้ามล่าสัตว์ป่าบางพระ จ.ชลบุรี กระทั่งปี 2526 สืบได้ขอย้ายตัวเองเข้ามาเป็นนักวิชาการ กองอนุรักษ์สัตว์ป่า ทำหน้าที่วิจัยสัตว์ป่าเพียงอย่างเดียว ซึ่งสืบเคยบอกเหตุผลไว้ว่า "ผมหันมาสนใจงานวิจัย มากกว่าที่จะวิ่งไปจับคน เพราะรู้ว่า จับได้แต่คนตัวเล็กๆ ตัวใหญ่ๆ จับไม่ได้ ก็เลยอึดอัดว่า กฎหมายบ้านเมืองนั้น มันใช้ไม่ได้กับทุกคน มันเหมือนกับว่า เราไม่ยุติธรรม เรารังแกชาวบ้าน"

และที่กองอนุรักษ์สัตว์ป่านี่เอง เป็นจุดเริ่มต้นที่สืบได้ผูกพันกับสัตว์ป่าอย่างจริงจัง เขาเริ่มใช้กล้องต่างๆ รวมถึงการสเก็ตช์ภาพ เพื่อบันทึกงานวิจัยทั้งหมด ซึ่งสิ่งเหล่านี้ได้กลายเป็นผลงานการวิจัยสัตว์ป่าชิ้นสำคัญของเมืองไทยในเวลาต่อมา


ในปี 2529 สืบได้รับมอบหมายให้เป็นหัวหน้าโครงการอพยพสัตว์ป่าตกค้าง ในพื้นที่อ่างเก็บน้ำเขื่อนรัชชประภา หรือเขื่อนเชี่ยวหลาน จ.สุราษฎร์ธานี สืบทุ่มเทเวลาให้กับการกู้ชีวิตสัตว์ป่าที่หนีภัยน้ำท่วมจากการสร้างเขื่อนเชี่ยวหลานอย่างเต็มที่ หากงานไหนมีความเสี่ยง สืบจะทำเอง เพื่อไม่ให้ลูกน้องได้รับอันตราย

วันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์ บรรณาธิการบริหารนิตยสารสารคดี และกรรมการมูลนิธิสืบ นาคะเสถียร ซึ่งรู้จักคุณสืบครั้งแรกจากการไปทำข่าวที่เขื่อนเชี่ยวหลาน จนกระทั่งสนิทสนมกันในเวลาต่อมา เล่าให้ฟังว่า อุปนิสัยของสืบ นอกจากจะเป็นห่วงเป็นใยลูกน้องแล้ว ยังเป็นคนที่มีความมุ่งมั่น ทำอะไร ต้องทำให้ดีที่สุด โดยเฉพาะการช่วยชีวิตสัตว์ป่า

"ยกตัวอย่าง ตอนที่ไปเชี่ยวหลานชัดเจนเรื่องหนึ่ง เขามีความมุ่งมั่นที่จะช่วยชีวิตสัตว์ป่าทุกชนิดเลย มีครั้งหนึ่งพวกเราก็ออกเรือไปที่อ่างเก็บน้ำ ไปจับสัตว์ต่างๆ ปรากฎว่า ไปเจองูจงอางขนาด 2 เมตรกว่าๆ ยาวมากเลย อยู่กลางอ่างเก็บน้ำ พวกเราก็ไม่อยากไปช่วยมัน เพราะถ้าโดนกัดคงตายแน่เลย เพราะกว่าจะถึงโรงพยาบาลระยะเวลาคงประมาณ 6-7 ชั่วโมง แต่คุณสืบบอก เราต้องไปช่วยชีวิตมัน เราก็เลยต้องเอาเรือแล่นไปข้างๆ ตัวงู และเอาสวิงช้อนงูขึ้นมา ครั้งแรกช้อนขึ้นมา ปรากฎว่างูมันหลุด มันก็กระโดด พวกเราก็ตกใจ นึกว่าจะกระโดดลงเรือ เราก็เกือบจะโดดลงน้ำไปหมดแล้ว เพราะกลัวงูกัด ปรากฎว่าโชคดีงูมันโดดลงน้ำ พวกเราก็ถอนใจโชคดีไม่เป็นไร แต่พี่สืบบอกว่า เราต้องช่วยมัน เราก็ต้องเอาสวิงไปช้อนมันอีกครั้งหนึ่ง คราวนี้ก็จับมันได้อยู่ในสวิง ปรากฎว่าเราต้องเอางูเนี่ยใส่กระสอบ เพราะจะได้เก็บงูได้ ทุกคนก็มองหน้ากันเลิกลั่กว่า ใครจะเอางูออกจากสวิงใส่กระสอบ ปรากฎว่าคุณสืบตรงเข้าไปคว้างูที่คอ และมันอ้าปาก กดมันเข้าที่กาบเรือ และงูมันก็พ่นพิษออกมา เป็นสีเหลืองอ๋อยเต็มเรือ ปริมาณของพิษมันเยอะมาก เสร็จแล้วคุณสืบก็เอางูใส่กระสอบ ผมก็ไปแซวพี่สืบว่า โอ้โห! พี่สืบไปเรียนจับงูมาจากไหนเนี่ย เก่งจริงๆ เลย พี่สืบบอก นี่เป็นครั้งแรกที่จับงูเหมือนกัน มันก็สะท้อนให้เห็น 2 อย่างคือ แกเป็นคนมุ่งมั่นที่จะทำงานอย่างจริงจัง อันที่ 2 ถ้าอะไรที่เป็นการเสี่ยง แกจะทำเอง แกจะไม่ให้ลูกน้องทำ ถ้าเป็นคนธรรมดา ก็คงจะให้ลูกน้องทำมากกว่า"


บทเรียนจากการที่สัตว์ป่าต้องตายเป็นจำนวนมากและทรัพยากรธรรมชาติถูกทำลายจากการสร้างเขื่อนเชี่ยวหลาน เมื่อรัฐบาลพยายามจะสร้างเขื่อนน้ำโจน จ.กาญจนบุรี อีก สืบจึงค้านสุดตัวร่วมกับกลุ่มนักอนุรักษ์ต่างๆ จนในที่สุด โครงการสร้างเขื่อนน้ำโจน ได้ถูกระงับไป

วันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์ ซึ่งเปรียบเหมือนเพื่อนรุ่นน้องของสืบ บอกว่า สืบ"เป็นเหมือนตัวแทนสัตว์ป่า" และพยายามพูดมาตลอดว่า ป่าไม้..แม้ถูกทำลาย ก็อาจจะงอกขึ้นใหม่ได้ แต่สัตว์ป่าถูกทำลายแล้ว ไม่สามารถฟื้นคืนได้

"ในเวทีอภิปรายหลายๆ แห่ง แกมักใช้คำพูดว่า "ผมขอพูดแทนสัตว์ป่าทั้งหลาย

ที่มา http://www.manager.co.th/QOL/ViewNews.aspx?NewsID=9480000053750

ต่อย [ 2005-04-23 13:21:30 ]