บทความ - 00347 : "วันวิสาขบูชา" วันมหามงคลแห่งไตรภูมิ

"วันวิสาขบูชา" วันมหามงคลแห่งไตรภูมิ

เมื่อกล่าวถึง "เหตุการณ์สำคัญที่สุดในประวัติศาสตร์" หรืออีกนัยหนึ่ง "เหตุการณ์สำคัญที่สุดตลอดกาล" ท่านทราบไหมว่าคนในโลกมักนึกถึงอะไร?

หากเป็นนักวิทยาศาสตร์ ก็อาจนึกถึงการเกิดโลกนี้ขึ้นมาเมื่อสี่พันกว่าล้านปีก่อน เพราะนั่นเป็นโอกาสเกือบหนึ่งในแสนล้านท่ามกลางมหาจักรวาลอันเกลื่อนดาวนับอนันต์นี้ ที่จะมีสถานที่รองรับสิ่งมีชีวิตระดับสูงอย่างมนุษย์เรา

แต่ถ้าเป็นนักการศาสนา ก็ต้องนึกถึงการอุบัติขึ้นของพระศาสดาแห่งศาสนาตน เพราะนั่นคือโอกาสเดียวที่ความมืดในโลกจะถูกแทนที่ด้วยแสงสว่าง ความไม่รู้จริงจะถูกแทนที่ด้วยความรู้แจ้ง

พุทธเราก็เช่นกัน ไม่มีเหตุการณ์ใดอีกแล้ว ที่จะมาเทียบเสมอกับการอุบัติของพระพุทธเจ้า ผู้กระทำทุกข์ของตนให้สิ้นสุดก่อน แล้วจึงเผยแผ่วิธีดับทุกข์แก่มหาชนและปวงเทพ

การอุบัติของพระพุทธเจ้าแบ่งออกเป็นการอุบัติในเบื้องต้น คืออยู่ในรูปของการเกิดมาเป็นกุมาร มนุษย์ทั้งหลายเกิดมาด้วยเหตุเพียงใด พระพุทธเจ้าก็เริ่มนับหนึ่งจากเหตุเพียงนั้น มิใช่เทพยดาชะลอเลื่อนลงมาจากฟากฟ้าแต่อย่างใด หากขาดซึ่งเลือดเนื้อของความเป็นสามัญมนุษย์แล้ว ก็จะไม่มีการเติบโตขึ้นสู่ความเป็นพระพุทธเจ้าเต็มองค์ได้เลย

ในฐานะมนุษย์ธรรมดา ก่อนตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์เป็นเจ้าชายนามว่าสิทธัตถะ ประสูติที่พระราชอุทยานลุมพินีวัน ระหว่างกรุงกบิลพัสดุ์กับเทวทหะ เมื่อเช้าวันศุกร์ ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๖ ปีจอ ก่อนพุทธศักราช ๘๐ ปี นับเป็นการถือกำเนิดที่มีความหมายมากกว่าการเกิดมาของใครอีกคนหนึ่ง เพราะนี่ไม่ใช่การเกิดมาเพื่อถามตัวเองว่าจะใช้ชีวิตอย่างไรดี แต่เป็นการเกิดมาเพื่อถามตัวเองว่าจะทำทุกข์ให้พินาศไปได้อย่างไรกัน

ถัดจากการอุบัติในเบื้องต้น ก็คลี่คลายมาเป็นการอุบัติในเบื้องปลาย ในรูปของการบรรลุพระอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ หลุดพ้นจากอุปาทาน ดับทุกข์ทางใจได้สนิทชนิดไม่กลับกำเริบอีก เป็นพระพุทธเจ้าพระองค์หนึ่ง ในระหว่างแห่งพระพุทธเจ้าจำนวนเท่าเม็ดทรายในท้องสมุทรตลอดอนันตกาลที่ผ่านมา

สำหรับชาวพุทธเรานั้นจำง่ายว่าจะระลึกถึงการอุบัติของพระพุทธเจ้าเมื่อใด เพราะทั้งวันประสูติและวันสำเร็จอรหัตผลด้วยพระองค์เองนั้น เป็นวันเดียวกัน ประหนึ่งให้พวกเราได้ระลึกในคราวเดียวว่า "วันเกิดพระพุทธเจ้า" มีอยู่วันเดียว ไม่ว่าจะนับจากกายเนื้อหรือกายธรรม

พระองค์ตรัสรู้แจ้ง หมดกิเลส หมดทุกข์ทางใจโดยสิ้นเชิง เป็นพระอรหันต์ด้วยพระองค์เองเมื่อพระชนมายุ ๓๕ พรรษา ณ ใต้ร่มไม้ศรีมหาโพธิ์ ฝั่งแม่น้ำเนรัญชรา ตำบลอุรุเวลาเสนานิคม ในตอนเช้ามืดวันพุธ ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๖ ปีระกา ก่อนพุทธศักราช ๔๕ ปี นับเป็นของขวัญวันเกิดที่ยิ่งใหญ่ที่สุดสำหรับพระองค์เอง และเป็นของกำนัลชิ้นใหญ่ที่สุดสำหรับมนุษยชาติโดยรวม

ยิ่งไปกว่านั้น วันดับขันธปรินิพพาน หรือวันเวลาที่พระพุทธองค์ทรงทิ้งโลกนี้เข้าสู่มหานฤพาน ประดุจสายน้ำสายหนึ่งไหลเข้ารวมเป็นหนึ่งกับมหาสมุทร ก็ยังเป็นวันเดียวกับวันประสูติและวันตรัสรู้อีกด้วย!

พระองค์เสด็จดับขันธปรินิพพาน เข้าถึงวิมุตติสุขอันปราศจากเครื่องปรุงแต่ง เมื่อพระชนมายุได้ ๘๐ พรรษา ในวันอังคาร ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๖ ปีมะเส็ง ณ สาลวโนทยาน ของมัลลกษัตริย์ เมืองกุสินารา แคว้นมัลละ นับเป็นการสูญเสียพระกรัชกายแห่งองค์ท่าน แต่ก็เป็นจุดเริ่มต้นของความตั้งมั่นถาวรแห่งองค์พระศาสดาในศาสนาเรา เพราะนับแต่นั้นสืบมา คำสอนของพระองค์ก็จะเป็นตัวแทนท่านไปจนชั่วนิรันดร์

เป็นอันว่าพุทธเราได้ระลึกถึงเหตุการณ์อันยิ่งใหญ่ที่สุดในพุทธศาสนา ทั้งการมาและการไปของพระพุทธองค์ เบ็ดเสร็จครบบริบูรณ์ในวันเดียว และวันดังกล่าวก็รวมเรียกว่า "วิสาขปูรณมีบูชา" ย่อลงเหลือ "วิสาขบูชา" แปลว่า "การบูชาในวันเพ็ญเดือนวิสาขะ" อันเป็นเดือนที่สองตามปฏิทินของอินเดีย และตรงกับวันเพ็ญ เดือน ๖ ตามปฏิทินจันทรคติของไทย ซึ่งก็มักจะเป็นพฤษภาคมหรือมิถุนายน

ผู้คนทั้งหลายยอมรับตรงกันในระดับโลก ว่า "วันเกิด" ของพระพุทธเจ้าสลักสำคัญยิ่ง เห็นได้จากที่องค์การสหประชาชาติกำหนดให้วันวิสาขบูชาเป็นวันสำคัญสากลของโลก

ที่มาของการยอมรับนี้ เริ่มจากการเสนอของประเทศศรีลังกา และมีมติเป็นเอกฉันท์ในที่ประชุมสมัชชาสหประชาชาติ เมื่อวันที่ ๑๕ ธันวาคม ๒๕๔๒ โดยให้เหตุผลว่า องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเป็นมหาบุรุษผู้ให้ความเมตตาต่อหมู่มวลมนุษย์ เปิดโอกาสให้คนจากทุกศาสนาสามารถเข้ามาศึกษาพุทธศาสนา เพื่อพิสูจน์หาข้อเท็จจริงได้โดยไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนมานับถือศาสนาพุทธ นอกจากนั้นพระองค์ยังเป็นศาสดาผู้สั่งสอนทุกคนด้วยพระปัญญา แจกแจงเหตุผล โดยไม่คำนึงถึงสิ่งตอบแทนใดๆ จากปวงชน

นอกจากเหล่ามนุษย์แล้ว ทวยเทพอันเป็นเวไนยสัตว์ นับแต่ชั้นกามาวจรไปจนกระทั่งภพแห่งรูปพรหม ต่างก็ได้สิทธิ์ในการเจริญสติจนบรรลุธรรม พ้นทุกข์พ้นภัยจากสังสารวัฏเพราะการอุบัติเพื่อชี้ทางของพระพุทธองค์ และแม้อรูปพรหมผู้มีเพียงจิต ก็ยังมีสิทธิ์อนุโมทนาด้วยมหาโสมนัสกับการอุบัติแห่งพระองค์ท่าน สร้างกระแสนำร่องให้ถูกทิศถึงนิพพานในกาลต่อไป

ฉะนั้น สำหรับผู้ได้ญาณหยั่งรู้ว่ายังมีภพภูมิอยู่มากกว่าโลกนี้ ย่อมไม่เห็นวันวิสาขบูชาสำคัญเพียงระดับโลก แต่ถือเป็นวันมหามงคลระดับไตรภูมิ แสงสว่างสูงสุดอันเป็นธรรมาภิสมัยบังเกิดขึ้นหนึ่งเดียวในอนันตจักรวาล ณ วันนี้ในอดีต จึงไม่อาจถือเอาจุดตัดแห่งเวลาวันเดือนปีใด สูงส่งเหนือไปกว่านี้ได้อีกแล้ว

ปีติอันเกิดจากการระลึกถึงความจริงข้อนี้มีประมาณใด ก็ขอให้ได้เป็นปัจจัยแห่งนิพพานได้มากมายประมาณนั้นในแต่ละท่านเถิด


ดังตฤณ

ธรรมะใกล้ตัว
ฉบับที่ ๐๔๒ พฤหัสบดีที่ ๑๕ พฤษภาคม ๒๕๕๑

ที่มา http://dungtrin.com/mag/?42.byself

ต่อย [ 2008-05-19 00:00:32 ]